کنترل کیفی آزمایشگاه



 

 

 

 

فرآيند قبل از انجام آزمايش :

 

 

 

  فرم درخواست آزمايش بايد حاوي اطلاعات لازم از وضعيت باليني بيمار نام ، تاريخ ، آدرس نوع درخواست ، نوع نمونه اوليه يا محل آناتوميك نمونه برداري ، مكان و تاريخ نمونه برداري اوليه و... باشد . براي نمونه گيري بايد دستورالعمل ويژه تدوين شده همچنين نحوه انتقال نمونه بايد مشخص شده و در اين دستورالعمل نحوه نمونه گيري ، نحوه آماده سازي بيمار ، نحوه پركردن فرم نمونه و... مشخص مي شوند .،


روش هاي اجرائي آزمايشات :

آزمايشگاه بايد از روش هاي اجرائي مناسب استفاده كند كه نيازمنديهاي استفاده كننده
(بيمار و پزشكي معالج ) را برآورده كند و اين روش ها مي توانند از كتاب هاي مرجع يا مجلات عملي استخراج شوند. روش هاي انجام آزمايشات بايد تأييد شده باشند ، در دسترس پرسنل باشند و به زباني باشند كه افراد به راحتي از آنها استفاده كنند. اجراي آزمايشات بايد ثبت و مستند شده و سوابق آنها نگهداري شود .

تضمين كيفيت روش هاي اجرائي آزمايشات :

آزمايشگاه بايد سيستم ها و برنامه هاي اجرائي لازم جهت برآوردن تضمين كيفيت نتايج آزمايشات داشته باشد و در اين رابطه مهمترين ابزارها عبارتند از : برنامه هاي منظم كنترل كيفي داخلي ، تعيين خطاهاي اندازه گيري ، برنامه هاي منظم كاليبراسيون دستگاهها ، شركت در برنامه هاي مقايسه اي بين آزمايشگاهي ، استفاده از مواد مرجع و استانداردهاي مرجع مناسب، آزمايش توسط آزمايشگاههاي ديگر ، انجام آزمايشات يا كاليبراسيون با روش هاي ديگر و مقايسه نتايج آنها و...








 

فرآيند بعد از انجام آزمايشات :

 

 
كاركنان مسئول بايد بطور سيستماتيك نتايج آزمايشات را مرور كنند. نگهداري نمونه هاي اوليه يا ساير نمونه ها بايد به درستي انجام شده و دفع صحيح و ايمن نمونه هائي كه ديگر مورد نياز نيستند مطابق دستورالعمل صورت پذيرد .

گزارش نتايج :

مديريت آزمايشگاه مسئول تهيه فرم گزارش نتايج مي باشد.گزارشات بايد شفاف و واضح بدون اشتباه و خط خوردگي بوده و اندازه ها با واحدهايSI تعريف شوند و حاوي اطلاعات لازم از قبيل مشخصات آزمايشگاه ، بيمار ، نام و ساير مشخصات درخواست كننده ، تاريخ و مكان دريافت نمونه اوليه و تاريخ گزارش باشد .

آزمايشگاه و درخواست كننده هر دو در رسيدن گزارش نتايج به دست مصرف كننده در زمان مقرر مسئول هستند .

يك كپي از گزارش بايد در آزمايشگاه به شكل مناسب نگهداري شود .

چنانچه گزارشات بوسيله تلفن يا ساير وسايل الكترونيك ارسال مي شود آزمايشگاه بايد مطمئن شود كه گيرنده آن يك شخص مسئول باشد و گزارش شفاهي تأييد كتبي نيز داشته وبعد ارسال شود .

تغيير و اصلاح گزارشات :

چنانچه هرگونه تغييري در گزارش ها ايجاد شود بايد تاريخ ، ساعت و شخص انجام دهنده آن مشخص شود اگر هر گونه اشتباهي در گزارش باشد بايد به آن اشاره شود و نبايد پاك يا حذف شود و بايد جمله اصلاحيه به آن اضافه شود .

نهايتاً مي توان گفت بهره گيري از سيستم مديريت كيفيت در آزمايشگاههاي پزشكي امري است حياتي كه نتيجه آن چيزي جز برقراري سيستم مديريتي توانمند با توانائي كامل در جهت برآورده كردن نيازمنديها و رضايت مشتريان يعني بيماران و پزشكان معالج ، تضمين كيفيت و ايجاد اطمينان از حصول كنترل كيفي به بهترين نحو ، اعتماد به گزارش نتايج آزمايشات و تلاش براي بهبود روز افزون نخواهد بود.